08 September 2004 - HEERLEN -
De SP in Heerlen heeft de voormalige coalitiepartijen CDA, Stadspartij Heerlen, PvdA en de Ouderenpartij uitvoerig geantwoord op een brief die zij van enkele partijen ontving en die bedoeld lijkt als "lijmpoging". De SP wil weten welke partijen wat lijmen, twijfelt aan de serieuze bedoelingen van de lijmpoging, weigert genadebrood te eten, formuleert haar uitgangspunten en is bereid op basis daarvan in het belang van de stad constructief te onderhandelen.
Geachte dames en heren,
Verrast namen wij - bijna vijf weken na de breuk in de coalitie - kennis van uw brief van 19 augustus 2004. Hoewel u ons tot "medio september" de tijd geeft om te reageren, antwoorden we - in het belang van de stad - zo snel mogelijk. Deze reactie betreft een gezamenlijke reactie van zowel SP-bestuur en -fractie als van Riet de Wit en Peter van Zutphen.
Vooraleer we ingaan op uw "uitgestoken hand" om tot een "zakelijke en menselijke" oplossing te komen eerst nog het volgende.
De SP wil de stad graag meebesturen. We willen dat niet alleen maar we kunnen het ook. Veel instanties en mensen in de stad vinden, zo blijkt uit vele reacties, dat de SP-wethouders goed bestuurd hebben. Daarnaast hebben zij zich aan afspraken gehouden en was de SP niet bang om een van de moeilijkste beleidsterreinen, verslavingszorg, op haar schouders te nemen. En, goed en doortastend! Zij het dat u op 13 juli, ondanks de behaalde resultaten, Riet de Wit niet meer vertrouwde voor het zetten van de volgende stappen.
Wie lijmt er wat?
Volstrekt onduidelijk in uw brief is wie er nou wat wil lijmen. De eerste alinea van uw brief spreekt over Ouderenpartij, Stadspartij, Leefbaar Heerlen en CDA. Aan het eind van uw brief doet u een voorstel namens Ouderenpartij, Stadspartij en CDA.
Als uw brief werkelijk een serieuze lijmpoging van de in 2002 gevormde coalitie zou zijn kan het natuurlijk absoluut niet dat u uw brief mede namens Leefbaar Heerlen schrijft. U blijft van hen de lachende derde maken en het bevestigt onze waarneming dat in de voormalige coalitie de relatie tussen CDA en Stadspartij enerzijds en de oppositiepartij van de heer Hummel anderzijds steeds hechter werd. U wist elkaar regelmatig te vinden, zullen we maar zeggen.
Daarnaast constateren wij dat in uw brief de PvdA, toch een volwaardig lid van de voormalige coalitie, slechts voor spek en bonen mee doet in een voetnoot. Daarvoor mag de heer Zuidgeest dan wel nog een wens op tafel leggen, namelijk dat de SP geen kritiek meer mag hebben op de PvdA in Heerlen.
Wil een lijmpoging werkelijk kans van slagen hebben dan is het op z'n minst belangrijk de goede delen aan elkaar te lijmen. Anders blijft de stad met de brokken zitten. Nu wekt u vooral de indruk dat er al lang en breed een nieuwe coalitie is gevormd namelijk van CDA, Stadspartij, Leefbaar Heerlen en de Ouderenpartij.
Opvattingen
In uw brief komt u met een aantal opvattingen en stellingen over de mijnsteenberg, de Middenzaal en verslavingszorg waarover we - om oude debatten niet over te doen - nog slechts een enkele opmerking willen maken.
Vooraf willen we opmerken dat in de verklaring van Riet de Wit en Peter van Zutphen de gebeurtenissen rond de mijnsteenberg en de Middenzaal niet alleen genoemd zijn vanwege de belangrijke inhoud als zodanig, maar vooral wegens de daarin door ons gesignaleerde trend dat in zwaarwegende kwesties door CDA en Stadspartij steeds meer een feitelijke coalitie werd gevormd met Leefbaar Heerlen. Dat dit vervolgens ook rond de Valkenburgerweg gebeurde was voor ons dan ook meer dan een betreurenswaardig incident.
Wat het behoud van de mijnsteenberg betreft wijzen wij u er op dat de SP niet van standpunt veranderd is maar het CDA en de Stadspartij wel. Er is zelfs een brief van de Stadspartij uit 2003 waarin zij uitdrukkelijk vraagt aan het College zich in te zetten voor behoud van de mijnsteenberg. Het College is ook steeds unaniem voor behoud geweest. De mijnsteenberg staat waterrecreatie ook totaal niet in de weg. Integendeel.
De mijnsteenberg kan het gebied extra aantrekkelijk maken voor toerisme. Als, zoals u suggereert bij uw opmerkingen over verslavingszorg, "de Raad de ogen en oren van de stad" is, hebben CDA, Ouderenpartij en Stadspartij hun oren en ogen toch stijf gesloten gehouden voor al die mensen van de Heksenberg die pleiten voor behoud van de mijnsteenberg.
De SP is en blijft voor het behoud van de laatste originele mijnsteenberg in onze stad.
Wat uw opmerkingen over verslavingszorg betreft komt u plotseling met enkele geheel nieuwe argumenten zoals dat de Raad om juridische redenen een extra zorgvuldigheidstoets door een extern onderzoek zou moeten doen gezien de aangekondigde procedures. Zonder u tekort te doen moeten wij toch opmerken dat dit niet alleen een nieuw maar ook een "kulargument" is. Zoals u weet zaten in de gemeentelijke Stuurgroep Spreiding Voorzieningen ook juristen die ervaring hadden met eerdere procedures rond opvang voor dak- en thuislozen in Heerlen. Zij hadden berekend hoeveel weken nodig waren voor de onvermijdelijk te verwachten procedures en hoe de juridische kansen lagen. Die waren voor de Valkenburgerweg beter dan waar ook. In deze straat zou, wat het aantal cliëntbewegingen betrof, immers niet zo heel veel zou veranderen. Ruim voor oktober 2005 zouden de procedures ver genoeg gevorderd zijn om te starten met de verbouwing en realisatie van opvang. Uw plotselinge beweringen over jarenlang procederen waardoor de Rector Driessenweg niet tijdig ontruimd zou kunnen worden zijn dan ook volstrekt uit de lucht gegrepen.
Verder is uw interpretatie van de motie van het CDA (die Riet de Wit niet uit wilde voeren) onjuist. Het compromisvoorstel van het College: een onafhankelijke toets door drie wijzen van het bereikbaarheidscriterium, voor oktober 2004, met een bindend advies voor Raad en College, was niet acceptabel voor u. De motie van het CDA - die oorzaak was van het opstappen van de SP - heeft alleen maar een meerderheid gehaald dankzij het feit dat niemand gebonden is aan de uitslag. Sterker nog: de PvdA en Leefbaar Heerlen hebben uitdrukkelijk laten weten hoe dan ook tegen opvang te zijn op de Valkenburgerweg of een andere plek in of bij het stadscentrum. Zij steunden de motie - waar zij het inhoudelijk niet eens mee waren - enkel om tenminste één motie aan een meerderheid te helpen. Daarnaast lag er natuurlijk het feit dat de twee CDA-wethouders hoe dan ook tegen opvang op de Valkenburgerweg zijn.
Opmerkelijk is verder dat u in uw brief niet in gaat op een voor ons zeer zwaarwegende kwestie namelijk de geschonden afspraak bij de portefeuilleverdeling in 2002 dat Riet de Wit de portefeuille verslavingszorg op zich zou nemen op voorwaarde dat de coalitiepartijen achter haar zou staan als er moeilijke besluiten over opvang genomen moesten worden.
Ogen en oren van de stad
U stelt dat Riet de Wit als wethouder "geloofwaardigheid" bereikt zou hebben door "te luisteren naar de Raad, de ogen en de oren van de stad." Natuurlijk heeft de SP ook gehoord van woordvoerders van omwonenden van de locatie aan de Valkenburger dat zij vinden dat de opvang naar de rand van de stad moet (die mening wordt overigens niet gedeeld door alle omwonenden van de locatie Valkenburgerweg). Dat is echter niet hetzelfde als wat "de stad" vindt. Afgelopen weken heeft de SP in Heerlen handtekeningen opgehaald tegen het zoveelste bezuinigingsvoorstel op het ziekenfonds van het kabinet Balkenende. Daarvoor hebben we diverse keren op de Promenade gestaan, op de markt, zijn we deur aan deur de buurt ingegaan. Heel veel mensen spreken ons daarbij natuurlijk ook aan op de coalitiebreuk rond de Valkenburgerweg. De opvatting van heel veel mensen is dat op de Valkenburgerweg "het geld" gewonnen heeft en dat een deel van de Raad vooral oor heeft gehad voor bemiddelde mensen. Daarnaast heeft een wethouder natuurlijk haar eigen verantwoordelijkheid. Op het moment dat de Raad een wethouder een opdracht geeft die zij niet verantwoord vindt en niet uit wil voeren, moet zij opstappen.
Geen incident maar een vertrouwensbreuk U noemt het opstappen van Riet de Wit "een incident" en u stelt dat het "volstrekt onbegrijpelijk" is dat Peter van Zutphen ook opgestapt is. U denkt dat hij dat gedaan heeft enkel uit "solidariteit met een partijgenoot".
U gaat er daarbij aan voorbij dat het niet gaat om een incident maar om een vertrouwensbreuk. Een vertrouwensbreuk tussen enerzijds de SP, de SP-fractie en de toenmalige wethouders, en anderzijds de rest van de coalitie. Het gaat niet om een persoonlijke kwestie van een wethouder die vervolgens vervangen moet worden.
Hiervoor hebben wij al aangegeven dat er sprake was van een duidelijke trend waarbij Leefbaar Heerlen zich ontwikkelde tot een feitelijke coalitiepartner als belangrijke collegevoorstellen onderuit gehaald moesten worden.
Het gaat om niet nagekomen coalitieafspraken op een uiterst gevoelig dossier, het gaat om gebrek aan vertrouwen van de rest van de coalitie in een SP-wethouder om - na zorgvuldig onderzoek en met positieve adviezen van partijen waarmee afgelopen jaren hard gewerkt is om de situatie in de stad fors te verbeteren - een definitieve plek voor opvang te realiseren. Dat gebrek aan vertrouwen was volstrekt onverdiend en ongefundeerd. De ingezette koers: voldoende opvang, differentiatie in opvang, verkleinen van de groep die aangewezen is op de dag- en nachtopvang, werk en dagbesteding, verbetering van de afstemming van zorg, de poortwachter, het terugbrengen van de financiële tekorten, enz.,enz., is succesvol geweest. Er liggen zelfs nog meer verbeteringen in het verschiet. Riet de Wit zou haar werk heel graag afgemaakt hebben. Een absolute voorwaarde is daarbij steeds geweest: vertrouwen en steun van de hele coalitie (die er vaak slechts gedeeltelijk was omdat de PvdA optrad als adviseur van actiecomités), een college dat zich houdt aan afspraken en daarbij zo eerlijk mogelijk te werk gaat. En, dat er nou eens eindelijk doorgezet moet worden. De besluiteloosheid die Heerlen zo vaak kenmerkt maakt de problemen alleen maar groter. In alle opzichten zou het beter zijn geweest voor de stad als er doorgezet was. Juist nu vooruitgang zo duidelijk zichtbaar is en langzaam maar zeker erkenning krijgt moet je de ingeslagen weg blijven volgen en verder verbeteren. Uw uitstel, het over laten doen van onderzoeken, het opnieuw laten onderzoeken van locaties is riskant en houdt de stad weer lange tijd in de ban van perikelen rond opvangvoorzieningen. Dat is niet goed voor de stad en al helemaal niet voor toekomstige ontwikkelingen van de stad.
En laten we nou eerlijk zijn tegen elkaar. Iedereen weet toch dat het resultaat van het onderzoek zal moeten worden dat de Valkenburgerweg niet geselecteerd wordt.
Peter van Zutphen - ook hij had zijn werk heel graag afgemaakt - is niet opgestapt vanwege een incident of uit solidariteit maar omdat er sprake is van een vertrouwensbreuk. Om die zelfde reden heeft de SP-fractie haar steun aan de coalitie opgezegd.
Die vertrouwensbreuk zal op z'n minst hersteld moeten worden.
De SP is nog steeds van mening dat de Valkenburgerweg een uitstekende locatie is en dat er doorgezet moet worden, zij is niet bereid de afspraken met de Rector Driessenweg te schenden en zij is niet bereid nog jaren te sukkelen met tijdelijke voorzieningen. In deze kwestie is besluiteloosheid funest. Alleen doortastendheid kan de behaalde resultaten veilig stellen en verder uitbreiden. De voor de Heerlense politiek beruchte besluiteloosheid zet dit alles weer op het spel.
Genadebrood
Uw aanbod op de laatste pagina van uw brief dat indien mevrouw De Wit uw bedoelingen nu beter begrijpt, u alsnog een hand uitsteekt om dit incident zakelijk en menselijk op te lossen door haar terug te laten keren in het College, uiteraard zonder voorwaarden vooraf alsmede het onder dezelfde voorwaarden bespreekbaar zijn van een terugkeer van Peter van Zutphen is buitengewoon kleinerend. Uw aanbod wekt daarmee niet de indruk dat het welgemeend is, maar lijkt meer op een verplicht nummer. U zegt eigenlijk dat er weer plek is voor de SP in het stadsbestuur mits ze braaf is en doet wat u (wie precies?) wilt. Uw aanbod komt neer op wat in de volksmond genoemd wordt "het eten van genadebrood". Daar kan geen sprake van zijn. Dat is toch niet serieus een basis voor samenwerking?
Kortom:
Zoals aan het begin van deze brief gezegd, wil en kan de SP de stad graag meebesturen. Echter om dat weer mogelijk te maken dient er sprake te zijn van duidelijke afspraken over essentiële kwesties en van wederzijds vertrouwen.
Het feit dat een brief inzake een "lijmpoging" mede door Leefbaar Heerlen geschreven wordt doet ernstig twijfelen aan de serieuze bedoelingen hiervan.
Dat geldt evenzeer voor het "aanbod" weer in het college zitting te mogen nemen als de SP genadebrood eet en niet wordt gerespecteerd als coalitiepartner.
De SP blijft van mening dat de locatie Valkenburgerweg geschikt is voor 24-uursopvang.
Er moeten knopen doorgehakt worden bij het realiseren van opvang in plaats van geaarzeld.
De afspraken inzake de Rect. Driessenweg moeten nagekomen worden.
Er moet niet weer een tijdelijke voorziening komen.
De ingeslagen weg rond verslavingszorg moet doorgezet worden.
In het bovenstaande vindt u onze uitgangspunten.
In het belang van de stad zijn wij bereid daarover constructief te onderhandelen.
Namens de SP-Heerlen,
Piet Brauer.