17 December 2005 - HEERLEN
Heerlen -
Gevoelens van pijn, frustratie en miskenning zijn nog ruim aanwezig bij de mijnwerkers van toen, zo bleek zaterdag in Heerlen bij de herdenking van de mijnsluiting. Pijn van de stoflongen, frustratie over de nasleep en miskenning van hun leed tot vandaag de dag toe. ?Wij zijn aan de kant geschoven.''
,,Je had ondergronds en ondergronds'', zegt Theo Dibbets (63) uit Munstergeleen. Tien jaar werkte hij op de Emmamijn en nu nog houdt hij er thuis een documentatie over bij. ,,Wat ik mis in publicaties tegenwoordig is dat het heel wat uitmaakte of je op 350 meter of 700 meter diepte zat. Of je in het vocht moest werken of op een droog stuk. Of je 2,5 meter boven je had of alleen maar liggend kon werken. En bovenal: of je echte mijnwerker was of dat je, zoals ik, elektricien was.''
Heerlenaar Johan Bercx (63) was wel zo'n 'echte' mijnwerker, van de Oranje Nassau I. ,,Ik heb liggend in het water gewerkt. Elf jaar lang, zeven uur per dag. Als ik mensen hoor zeggen: als de mijn er nog was, dan zou ik er nu nog willen werken, dan zeg ik altijd 'jij hebt niet écht ondergronds gewerkt. Dat was keihard, ongezond en gevaarlijk. Daar wil niemand naartoe terug.''
Bercx vervolgt: ,,Dát wil ik vertellen aan de bestuurders van nu. Namens de stumpers die er vandaag niet bij kunnen zijn. Want die mensen mis ik, de invaliden met zuurstoffles. En de artsen van de mijn destijds maar zeggen tegen zieke medewerkers, onder wie ook mijn vader: 'mijnheer, u kunt nog makkelijk werken'. De stoflongen betekenden voor hem een gruwelijke dood.''
Het raakt de mijnwerkers van toen dat vandaag de dag gezegd wordt dat de werkomstandigheden schandalig waren, maar dat er ook nu niets verandert aan bijvoorbeeld de pensioenen. Ook dat er nauwelijks nog zichtbare overblijfselen van de mijnen zijn, doet pijn. Een oude man met krakende stem laat zich in de zaal van Theater Royal horen: ,,Je ziet hier nergens in het landschap terug dat er mijnen waren. Zo meteen is ook de laatste mijnsteenberg afgegraven. Aan de kant geschoven. Zo ging men om met mijnwerkers!'' De uitspraak wordt beloond met een applaus.
Het is een middag van herinneringen ophalen. Daar zijn de meeste oud-koempels en hun echtgenotes voor gekomen. Niet alleen met film en tijdens de koffietafel. Ook in de zaal verschijnen veel vingers in de lucht als mensen opgeroepen worden hun verhaal te doen.
,,Op de Emma waren twee broers aan het werk met oud en nieuw. De portier wenste zijn broer een gelukkig nieuwjaar, waarna deze naar beneden ging. Drie uur later viel de broer in de schacht en was op slag dood'', vertelt een Kerkradenaar. De angst voor ongelukken was groot. Een vrouw uit Swalmen: ,,Mijn man zei altijd een wees gegroetje op als hij naar beneden ging, en ook een als hij weer heelhuids bovenkwam.''
Doodstil is het als een fragment op het scherm verschijnt van de roemruchte toespraak van minister Joop den Uyl in 1965. Voor bankwerker Piet Knarren (67) uit Schinnen is het een herinnering aan zijn woede: ,,Je kon die Den Uyl wel wat doen!''
Bron: Limburgs Dagblad